مقدمه

دلایل زیادی وجود دارد که شما بخواهید در spss کدهای یک متغیر را برعکس کنید، ولی متداول ترین دلیل میتواند این باشد که به هنگام ساختن مقیاس و خرده مقیاس های یک پرسشنامه در طیفی از لیکرت، یک یا تعدادی از سوالات بر حسب نظر سازنده در جهت خلاف کد گذاری می‌شوند. به عنوان مثال سوال پرسشنامه شما ممکن است بر حسب لیکرت مانند سوال زیر باشد:

سوال 1. «ورزش کردن برای دانش‌آموزان دبیرستانی باید اجباری باشد». تا چه حد با این مطلب موافق هستید؟
کاملا مخالفم       مخالفم        نظری ندارم         موافقم         کاملا موافقم

کدگذاری این سوال میتواند مانند زیر باشد:

سوال 1. «ورزش کردن برای دانش‌آموزان دبیرستانی باید اجباری باشد». تا چه حد با این مطلب موافق هستید؟
کاملا مخالفم       مخالفم         نظری ندارم           موافقم          کاملا موافقم
     1                     2                   3                      4                   5

با این وجود در این پرسشنامه شما باید کاملا مخالفم را معادل 5 و مخالفم را معادل 4 و به همین ترتیب … در نظر بگیرید. یا به عبارتی نامگذاری کدها باید برعکس شود. مانند زیر:

سوال 1. «ورزش کردن برای دانش‌آموزان دبیرستانی باید اجباری باشد». تا چه حد با این مطلب موافق هستید؟
کاملا مخالفم              مخالفم                 نظری ندارم              موافقم              کاملا موافقم
      5                          4                           3                         2                        1

خوشبختانه برعکس کردن کدها در نرم افزار spss کاری نسبتا ساده است و نیازی به این نیست که شما تک تک پاسخ ها را به صورت دستی معکوس کنید. شما میتوانید با دنبال کردن دستورالعمل زیر، کدهایتان را در spss برعکس نمایید.

بارگذاری داده ها در spss

این داده های فرضی در نرم افزارspss وارد شده و فرض بر این است که (سوال ا) نیاز به معکوس شدن دارد.

توضیحات:

Qu1 = سوال 1…

Strongly disagree=کاملا مخالف.

disagree= مخالف.

Neutral=خنثی یا بی نظر.

Strongly agree=کاملا موافق.

agree= موافق

تصویر سمت چپ، پاسخ ها را نشان میدهد و سمت راست، کدهای تعریف شده ی اصلی را نشان میدهد. شما نیز میتوانید با کلیک کردن بر روی گزینه “Value Lable یا آیکون در نوار اصلی spss پاسخ ها و کدهایشان را مشاهده کنید.

معکوس کردن کدها در spss

در spss یک منوی مشخص برای معکوس کردن کدها وجود ندارد، بنابرین به منظور این کار باید مراحل زیر را طی کنید. اگر تصمیم داشتید که کدهای یک یا چند سوال را معکوس کنید، هیچگاه نباید داده های اصلیتان را خراب کنید و کدهای جدید را جایگزین کدهای اصلیتان نمایید. بنابرین شما باید یک متغیر جدید بسازید و کدهای معکوس را در آن ذخیره کنید. به عنوان مثال یک متغیر با نام Qu1R به جای Qu1 می سازیم.

1- این مراحل را Transform > Recode into Different Variables… مطابق تصویر زیر دنبال کنید.

اکنون جعبه ای تحت عنوان Recode into Different Variables مانند تصویر زیر برای شما باز شده است:

2- سوالاتی را که میخواهید معکوس شوند (Qu1)، را از طریق فلش به قسمت Numeric Variable -> Output Variable: منتقل کنید. تصویر زیر را ملاحظه نمایید.

باید توجه داشته باشید که قسمت –Output Variable– و دکمه از حالت خاکستری (و فعال نبودن) خارج می شوند.

3- قسمت –Output Variable– جایی است که شما میتوانید عنوان و نام متغیر جدید را در آن وارد کنید. ما در اینجا نام متغیر جدیدمان را Qu1R و عنوانش را “Qu1 reverse coded” گذاشتیم. مانند تصویر زیر:

 

4- روی آیکون کلیک کنید. همانطور که میبینید قسمت  Numeric Variable -> Output Variable: شما آپدیت میشود و به جای علامت سوال نام متغیر گذاشته میشود.


5- روی دکمه کلیک کنید. اکنون جعبه ای تحت عنوان Recode into Different Variables: Old and New Values مانند تصویر زیر برای شما باز خواهد شد:

 

در مثال ما کدها به این صورت باید تغییر کنند:

1 (قدیمی)<> 5 (جدید)

2 (قدیمی)<> 4 (جدید)

3 (قدیمی)<> 3 (جدید)

4 (قدیمی)<> 2 (جدید)

5 (قدیمی)<>1 (جدید)

6- عدد 1 را در قسمت  Value: از  –Old Value– وارد کنید. و عدد 5 را در قسمت  Value: از   –New Value– قرار دهید. مانند تصویر زیر:

7- بر روی دکمه کلیک کنید تا تغییرات مد نظرتان اعمال شود و در قسمت  Old –> New: این تغییرات نشان داده میشود.

 

8- این فرایند را برای معکوس کردن بقیه ی موارد دنبال کنید. نهایتا نتیجه کار شبیه تصویر زیر خواهد شد:

 

9- روی دکمه کلیک کنید. ملاحظه میکنید که دوباره به جعبه  Recode into Different Variables خواهید رفت.
10- برای اینکه متغیر جدیدی با کدهای معکوس شده درست شود، روی دکمه کلیک کنید. ستون Qu1R همانند تصویر زیر برای شما ایجاد خواهد شد.


اگر میخواهید شماره کدهایتان را مشاهده کنید در نوار ابزار اصلی روی کلیک کنید. اکنون کدهایتان مانند زیر نشان داده خواهد شد.

لازم به ذکر است که همانطور که در تصویر بالا مشاهده میکنید؛ ما میزان نمایش اعشار را در SPSS به صفر تقلیل داده ام. برای آموزش این مسئله به بخش اعشار (Decimals) در قسمت بارگذاری داده ها (Data setup) مراجعه نمایید.

اکنون میتوانید در پنجره Variable view  در قسمت Value یک مقدار عددی و در قسمت Value label یک برچسب را برای مقدار داده شده تخصیص دهید.. مانند تصویر زیر: (برای توضیحات بیشتر به قسمت بارگذاری داده ها (Data setup) مراجعه نمایید.

اگر ترجیح میدهید که با استفاده از Syntax کار کنید، سینتکسِ معکوس کردن کدگذاری ها در مثال مطرح شده به شرح زیر میباشد:

Syntax